به انگلستان عزيمت كرد ، امروز « اچ . جى . چيك » 9 دارنده نشان امپراتورى هند به جاى او به كنسولگرى انگليس در بوشهر منصوب شد . 10 * تقاضاى ابطال « فهرست سياه » سفارت آلمان كه در تاريخ 17 فوريه 1921 طى مراسله‌اى به وزارت امور خارجه ايران ، از محتشم السلطنه وزير امور خارجه وقت درخواست ابطال « فهرست سياه » 11 را نموده ولى هنوز پاسخى از سوى دولت ايران دريافت نكرده بود ، امروز طى يادداشتى ديگر ، درخواست خود را از دولت ايران تكرار نمود . فهرست سياه صورت عده‌اى از اتباع آلمانى شامل نمايندگان سياسى ، كنسول‌ها و تجار آلمانى بود كه به توصيه انگليسىها ، مدت ده سال از ورود به خاك ايران منع شده بودند . 12 [ تصوير ] يكى از صاحب‌منصبان سوئدى اداره نظميه

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 7 / 1 / 1300 ، ص 2 . ( 2 ) . مراسله رياست وزرا به وزير خارجه ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 41 ، پ 22 ، ص 45 و س 1339 ق ، ك 37 ، پ 2 ، ص 7 . ( 3 ) . روزنامه ايران ، 7 / 1 / 1300 ، ص 2 . ( 4 ) . سيويل : غيرنظامى . ( 5 ) . بيطار : دامپزشك . ( 6 ) . مراسله رياست وزرا به وزارت خارجه ، 5 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 58 ، ص 14 . ( 7 ) . روزنامه ايران ، 7 / 1 / 1300 ، ص 1 . ( 8 ) . همان . ( 9 ) . اچ . جى . چيك ، كنسول جديد تا پايان سال اين سمت را عهده‌دار بود . ( م ) . ( 10 ) . جنگ جهانى اول در جنوب ايران ، ص 137 . ( 11 ) . اين فهرست كه شامل اسامى هفتاد و سه نفر تبعه آلمانى بود توسط سرپرسى كاكس وزيرمختار سابق انگلستان در ايران تهيه گرديده و به دولت ايران ابلاغ شده بود كه اين اشخاص تا ده سال حق ورود به خاك ايران را ندارند . عدم رعايت بىطرفى ايران در زمان جنگ جهانى اول از سوى اين عده ، دليل انگليسىها بر اين اقدام بود . نام « موسيو لتيين » كنسول آلمان در تبريز نيز در اين ليست به چشم مىخورد كه آلمان‌ها شديدا به آن اعتراض نموده و آن را ناقض عهدنامه مودتى و تجارتى ايران و آلمان كه در آن زمان در جريان بود ، مىدانستند . به موجب عهدنامه مذكور كليه اتباع آلمانى ، حق داشتند از اراضى ايران عبور نمايند و يا آزادانه در ايران اقامت نمايند . دولت آلمان براى ابطال اين فهرست از طريق سفارت آلمان در ايران تلاش زيادى نموده ولى موفق نشده بود . فقط در تابستان 1920 م ، وثوق الدوله رئيس الوزراى وقت ، پس از اصرار زياد « زمر » ، شارژدافر سفارت آلمان وعده داد كه در آينده‌اى نزديك اين تصميم لغو شود ولى پس از اين‌كه ، اين وعده عملى نشد ، وثوق الدوله براى رفع اعتراض‌هاى دولت آلمان ، به زمر شارژدافر سفارت آلمان اظهار نمود كه اين تصميم به هيچ‌وجه از طرف وى نبوده ، بلكه در نتيجه فشارى است كه دولت انگليس به دولت ايران وارد آورده است . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 4 ، پ 10 ، ص 18 ) . ( 12 ) . مراسله سفارت آلمان به وزارت خارجه ، 3 / 1 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 4 ، پ 10 ، ص 31 .